Bu yazıyı paylaş
Maddi hasarlı bir kazada taraflar anlaşabiliyorsa kaza tutanağı sürücüler tarafından doldurulur ve trafik polisi çağırmaya gerek kalmaz. Doğru doldurulmuş bir tutanak, hasarın hangi sigortadan karşılanacağını belirleyen temel belgedir. Yanlış veya eksik doldurulan tutanak ise ödemeyi geciktirir, bazen tamamen engeller. Aşağıda hangi durumda tutanak tutulabileceği, adım adım nasıl doldurulacağı ve sonrasında işleyen süreç anlatılıyor.
Kaza tutanağı ne zaman sürücüler tarafından tutulabilir?
Sürücülerin kendi aralarında tutanak düzenlemesi yalnızca belirli koşullar sağlandığında geçerlidir. Şu durumların herhangi biri varsa tutanak doldurmayın ve kolluk kuvvetini çağırın:
- Kazada yaralanan veya hayatını kaybeden biri varsa,
- Sürücülerden biri alkollü ya da uyuşturucu etkisi altındaysa,
- Sürücünün ehliyeti yoksa veya araç sınıfına uygun değilse,
- Araçlardan birinin zorunlu trafik sigortası yoksa ya da süresi geçmişse,
- Kamu malına, üçüncü kişilere ait mala veya trafik levhası gibi bir donanıma zarar verildiyse,
- Kazaya karışan araçlardan biri kamu kurumuna aitse,
- Taraflardan biri tutanak doldurmayı reddediyorsa veya kimlik bilgisi vermekten kaçınıyorsa.
Bu koşulların hiçbiri yoksa ve yalnızca maddi hasar varsa, sürücüler kendi aralarında kaza tutanağı düzenleyebilir. Tutanak formu araç ruhsat cüzdanıyla birlikte verilir; yanınızda yoksa sigorta şirketlerinin mobil uygulamaları ve internet siteleri üzerinden temin edilebilir.
Kaza sonrası ilk on dakikada ne yapılmalı?
Sıralamayı bozmamak önemlidir. Panikle atlanan bir adım, sonradan tazminat sürecini zorlaştırır.
- Aracı güvenli konuma alın, dörtlüleri yakın ve reflektörü uygun mesafeye yerleştirin.
- Yaralı olup olmadığını kontrol edin; varsa 112’yi arayın ve yaralıyı zorunlu olmadıkça hareket ettirmeyin.
- Araçları hareket ettirmeden önce çarpışma anını gösteren fotoğrafları çekin.
- Trafiği tehlikeye atmayacak şekilde araçları kenara alın.
- Karşı tarafın ehliyet, ruhsat ve sigorta poliçesi bilgilerini fotoğraflayın.
- Tutanağı sakin bir zeminde, iki taraf birlikte doldurun.
Kaza tutanağı nasıl doldurulur?
Form iki bölümden oluşur: her sürücünün kendi araç ve poliçe bilgilerini yazdığı alanlar ile kazanın oluş şeklini gösteren ortak bölüm.
Araç bilgileri kısmında plaka, marka, model ve ruhsat sahibinin adı ruhsattan birebir kopyalanmalıdır. Poliçe numarası ve sigorta şirketi adı zorunlu trafik sigortası poliçesinden alınır; kasko poliçesinden değil. Sürücü bilgileri bölümünde ehliyet sınıfı ve numarası eksiksiz yazılır. Araç sahibi ile sürücü farklı kişilerse bu ayrım açıkça belirtilmelidir.
Kaza yeri bölümüne il, ilçe, cadde ve mümkünse en yakın numara veya kilometre bilgisi yazılır. Tarih ve saat mutlaka doldurulmalıdır; boş bırakılan saat bilgisi ileride itiraz gerekçesi olur.
Formun arka yüzündeki kroki bölümü tutanağın en belirleyici kısmıdır. Yol çizgilerini, şerit yönlerini, araçların çarpışma anındaki konumlarını ve varsa trafik işaretlerini basitçe çizin. Araçları A ve B olarak numaralandırıp ön yüzdeki numaralandırmayla eşleştirin. Hasarın araç üzerinde nerede olduğunu ok işaretiyle gösterin.
Son olarak her iki sürücü de tutanağı imzalar. İmzasız tutanak işleme alınmaz. Nüshaların birer kopyası taraflarda kalır.
Tutanakta en sık yapılan hatalar
| Hata | Sonucu | Doğrusu |
|---|---|---|
| Kusur oranı yazmak | Sürücüler kusur belirleyemez, karışıklık yaratır | Yalnızca olayı tarif edin, kusuru sigorta değerlendirir |
| Kroki çizmemek | Kusur tespiti güçleşir, dosya beklemede kalır | Basit de olsa mutlaka çizin |
| Kasko poliçe numarası yazmak | Karşı tarafın hasarı işleme alınmaz | Zorunlu trafik sigortası poliçesi bilgisi yazın |
| Görünmeyen hasarı atlamak | Sonradan çıkan hasar kapsam dışı kalabilir | Şüpheli bölgeleri de tutanakta belirtin |
| Tek nüsha doldurmak | Karşı taraf farklı beyanda bulunabilir | Her iki tarafta imzalı kopya bulunsun |
Bir başka yaygın hata, olay yerinde sözlü anlaşıp tutanak doldurmamaktır. Karşı taraf sonradan ulaşılamaz hale geldiğinde elinizde belge kalmaz ve hasarı kendi kaskonuzdan karşılamak zorunda kalırsınız; bu da hasarsızlık indiriminizi etkiler.
Fotoğraf ve delil toplama
Kaza tutanağı tek başına yeterli olmayabilir. Aşağıdaki görüntüleri araçlar yerinden oynatılmadan önce çekmeye çalışın:
- Her iki aracın çarpışma anındaki konumunu gösteren geniş açılı kareler,
- Hasarlı bölgelerin yakın çekimleri,
- Yol çizgileri, trafik lambası ve levhaların göründüğü genel görünüm,
- Fren izleri, kırılan parçalar ve yola dökülen sıvılar,
- Her iki aracın plakalarının okunduğu net fotoğraflar.
Varsa tanık bulunması dosyayı güçlendirir. Tanığın adı ve telefon numarasını tutanağın açıklama bölümüne yazdırın. Araç kamerası kaydınız varsa dosyayı silinmeye karşı hemen ayrı bir yere kopyalayın.
Tutanaktan sonra süreç nasıl işler?
Doldurulmuş tutanağı gecikmeden sigorta şirketinize bildirin. Bildirim süresi poliçe genel şartlarında yazılıdır ve gecikme ödemeyi olumsuz etkileyebilir; bu nedenle aynı gün ya da ertesi iş günü içinde bildirim yapmak en güvenli yaklaşımdır. Bildirimi şirketin çağrı merkezi, mobil uygulaması veya acentesi üzerinden yapabilirsiniz.
Sigorta şirketi dosyayı açtıktan sonra bir eksper görevlendirir. Eksper hasarı inceler, tutanak ve fotoğraflarla karşılaştırır ve kusur değerlendirmesi yapılır. Kusur tam karşı tarafta ise onarım bedeli karşı tarafın zorunlu trafik sigortasından karşılanır. Kusur paylaşılmışsa ödeme oran üzerinden yapılır.
Anlaşmalı servis kullanmak süreç açısından pratiktir, ancak parça tercihinde orijinal parça talebinizi baştan yazılı olarak belirtin. Onarım yerine nakit ödeme talep etmek de mümkündür; bu durumda ödenen tutar eksper raporundaki hasar bedeli üzerinden hesaplanır.
Değer kaybı ve itiraz yolları
Onarım yapılsa bile araç, kaza kaydı nedeniyle piyasada daha düşük fiyata alıcı bulur. Kusuru bulunmayan veya kısmen kusurlu tarafın bu farkı, karşı tarafın zorunlu trafik sigortasından talep etme hakkı vardır. Talep için tutanak, eksper raporu, onarım faturası ve ruhsat fotokopisi ile sigorta şirketine başvurulur.
Başvurunuz reddedilirse ya da teklif edilen tutarı düşük buluyorsanız Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu bünyesindeki Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurabilirsiniz. Tahkim yolu mahkemeye kıyasla daha hızlı sonuçlanır. Başvurudan önce sigorta şirketine yazılı talepte bulunmuş ve olumsuz yanıt almış olmanız gerekir.
Polis çağırmak daha mı güvenli?
Koşullar sürücülerin kendi aralarında kaza tutanağı düzenlemesine izin verse bile, bazı durumlarda kolluk kuvvetini çağırmak daha güvenlidir. Karşı taraf kazanın oluş şekli konusunda sizinle aynı fikirde değilse, ortak bir kroki üzerinde uzlaşamıyorsanız veya hasarın büyüklüğü konusunda tereddüt varsa resmî kaza tutanağı tercih edilebilir.
Resmî tutanağın avantajı, değerlendirmenin görevli memur tarafından yapılması ve belgenin resmî kayda geçmesidir. Dezavantajı bekleme süresi ve trafiğin aksamasıdır. Yoğun bir arterde uzun süre beklemek kendi başına yeni bir kaza riski yaratır; böyle bir durumda araçları güvenli bir noktaya çekip beklemek doğru olur.
Hasar kaskodan mı trafik sigortasından mı karşılanır?
Ayrım kusurdadır. Kusur karşı taraftaysa aracınızın onarımı karşı tarafın zorunlu trafik sigortasından karşılanır ve sizin hasarsızlık indiriminiz etkilenmez. Kusur sizdeyse karşı tarafın hasarı sizin zorunlu trafik sigortanızdan, kendi aracınızın hasarı ise varsa kaskonuzdan karşılanır; bu durumda kasko hasarsızlık kademeniz geriler.
Kusur paylaşıldıysa ödeme oran üzerinden yapılır. Küçük hasarlarda kaskoyu kullanmadan önce onarım bedelini öğrenip hasarsızlık indiriminin kaybıyla karşılaştırmak yerinde olur; bazı durumlarda masrafı cepten karşılamak uzun vadede daha ucuza gelir. Bu karşılaştırmayı yapabilmek için elinizde imzalı bir kaza tutanağı ve eksper raporu bulunması gerekir.
Kısaca
Kaza tutanağı yalnızca maddi hasarlı, yaralanmasız ve tarafların anlaştığı kazalarda sürücülerce doldurulur. Yaralanma, alkol, ehliyetsizlik, sigortasızlık veya kamu malına zarar varsa polis çağırın. Tutanakta kusur oranı yazmayın, krokiyi mutlaka çizin ve zorunlu trafik sigortası poliçe bilgisini kullanın. Araçları hareket ettirmeden fotoğraf çekin, imzalı nüshayı yanınızda bulundurun ve bildirimi geciktirmeyin. Onarımdan sonra değer kaybı talebiniz varsa belgeleri saklayın; reddedilirse Sigorta Tahkim Komisyonu yolu açıktır.
Sıkça sorulan sorular
Yaralanma veya ölüm varsa, sürücülerden biri alkollüyse, ehliyeti yoksa ya da araç sınıfına uygun değilse, araçlardan birinin zorunlu trafik sigortası yoksa, kamu malına veya üçüncü kişilere zarar verildiyse ya da taraflardan biri tutanak doldurmayı reddediyorsa sürücüler tutanak düzenleyemez. Bu durumlarda kolluk kuvveti çağrılmalıdır.
Yazılmaz. Sürücülerin kusur oranı belirleme yetkisi yoktur ve yazılan oran dosyada karışıklık yaratır. Tutanağın görevi olayı tarafsız biçimde tarif etmektir. Kusur değerlendirmesi, tutanak ve eksper raporu incelendikten sonra sigorta tarafından yapılır. Siz yalnızca kroki ve olay anlatımını doğru doldurun.
Zorunlu trafik sigortası poliçesinin numarası yazılır, kaskonun değil. Karşı tarafın hasarı zorunlu trafik sigortasından karşılandığı için yanlış poliçe bilgisi dosyanın işleme alınmasını engeller. Poliçeyi araçta bulundurmuyorsanız sigorta şirketinin mobil uygulamasından erişip ekran görüntüsüyle doğrulayın.
Gecikmeden bildirilmelidir. Bildirim süresi poliçe genel şartlarında yazılıdır ve gecikme ödemeyi olumsuz etkileyebilir. En güvenli yaklaşım aynı gün veya ertesi iş günü içinde bildirim yapmaktır. Bildirimi çağrı merkezi, mobil uygulama ya da acente üzerinden yapabilir, dosya numarasını mutlaka not edebilirsiniz.
Kusuru bulunmayan veya kısmen kusurlu taraf, aracın kaza kaydı nedeniyle uğradığı değer kaybını karşı tarafın zorunlu trafik sigortasından talep edebilir. Başvuru için tutanak, eksper raporu, onarım faturası ve ruhsat fotokopisi gerekir. Talep reddedilirse Sigorta Tahkim Komisyonu yolu açıktır.
Bu durumda kendi aranızda tutanak düzenlenemez; kolluk kuvvetini çağırmanız gerekir. Bu sırada araçların konumunu, plakaları ve hasarı fotoğraflayın, varsa tanık bilgisi alın. Aracı yerinden oynatmadan beklemek, kusur tespiti açısından en güçlü delili korumanızı sağlar.
Bu içerikteki fiyat, vergi ve teknik bilgiler yayın tarihindeki verilere dayanır ve zamanla değişebilir. Karar öncesinde yetkili bayi, sigorta şirketi veya resmî kaynaklardan teyit alın. Çalışma yöntemimiz için Yayın İlkelerimize bakabilirsiniz.
İlgili içerikler
- Hasarsızlık İndirimi Nedir? Kademe Sistemi Rehberi
- Araç Muayene Randevusu Nasıl Alınır? Kontrol Listesi
- MTV Nedir, Nasıl Hesaplanır? Ödeme ve Muafiyet Rehberi
Yayın tarihi: 27 Ağustos 2026